با توجه به حرفه‌اي شدن خريداران محصولات سخت‌افزاري، عرضه‌کنندگان نيز مجبور شده‌اند فاکتورهايي مانند خدمات پشتيباني محصول را بيشتر مدنظر قرار داده و حتي با هم در اين حوزه به رقابت بپردازند. هم اکنون محصولاتي که توسط شرکت‌هاي کهنه کار بازار سخت افزار به بازار عرضه مي شوند از ثبوت قيمت نسبي برخوردار هستند. البته پرواضح است که وضعيت موجود با وضعيت ايده آل هنوز فاصله زيادي دارد. اما هدف از اين نوشتار بررسي وضعيت خدمات پشتيباني و مشتري‌مداري عرضه‌کنندگان کالاهاي سخت‌افزاري نيست که اين امر خود فرصت ديگري مي‌طلبد.

شرکت هاي محصول محور و محصولات شرکت محور
محمد امين ناهيد- دنياي كامپيوتر و ارتباطات
همه ما روزگاري را به ياد داريم که بازار سخت‌افزار ما مملو از کالاهاي قاچاق بود. در آن زمان صحبت از گارانتي محصولات سخت‌افزاري جوابش پوزخند فروشنده بود! حتي قيمت‌ها هم سامان خاصي نداشت و شما مي‌توانستيد يک مادربرد را با اختلاف قيمت بعضا 10 هزار توماني در دو فروشگاه کنار هم مشاهده کنيد. اکنون اين وضعيت بيشتر در بازار گوشي‌هاي تلفن و لوازم خانگي ديجيتال آن هم در بعضي بازارهاي خاص به چشم مي‌خورد، ولي به حق قوانين فروش سخت‌افزارهاي کامپيوتر نزد خريداران و عرضه‌کنندگان اين کالاها تغيير کرده است.

با توجه به حرفه‌اي شدن خريداران محصولات سخت‌افزاري، عرضه‌کنندگان نيز مجبور شده‌اند فاکتورهايي مانند خدمات پشتيباني محصول را بيشتر مدنظر قرار داده و حتي با هم در اين حوزه به رقابت بپردازند. هم اکنون محصولاتي که توسط شرکت‌هاي کهنه کار بازار سخت افزار به بازار عرضه مي شوند از ثبوت قيمت نسبي برخوردار هستند. البته پرواضح است که وضعيت موجود با وضعيت ايده آل هنوز فاصله زيادي دارد. اما هدف از اين نوشتار بررسي وضعيت خدمات پشتيباني و مشتري‌مداري عرضه‌کنندگان کالاهاي سخت‌افزاري نيست که اين امر خود فرصت ديگري مي‌طلبد.

اکنون در وضعيت فعلي بازار، ما شاهد دو پديده نه چندان نو ولي موثر در خريد کاربران هستيم، شرکت‌هاي محصول محور و محصولات شرکت محور. منظور از شرکت‌هاي محصول محور شرکت‌هايي هستند که موجوديت آنها به محصولاتي وابسته است که عرضه مي‌کنند و ارزش افزوده برند خود شرکت نزد کاربران ايراني در حدي نيست که بتوان آن را با محصولات عرضه شده توسط آنها مقايسه کرد. به عنوان نمونه مي‌توان به شرکت‌هاي تازه کاري که به تازگي پردازنده‌هاي AMD و يا شرکت‌هاي جديدي که همه لپ‌تاپ‌ها با هر برندي را با گارانتي خود به بازار عرضه مي‌کنند اشاره کرد. بديهي است که براي کاربران نه چندان حرفه‌اي نام AMD و سوني از نام اين شرکت‌ها بسيار شناخته شده‌تر است!

چنين شرکت‌هايي نوعا پايبند به محصول خاصي نيستند و بيشتر به عنوان يک تاجر وارد بازار مي‌شوند و با توجه به سود يک محصول آن را براي عرضه انتخاب مي‌کنند. براي اين شرکت‌ها محصول ارائه شده توسط آنها، از نام خودشان مهم‌تر است. شايد اين شرکت‌ها مثلا ماردبورد asus و لپ‌تاپ توشيبا را هم گارانتي کند ولي هدف از عرضه آن اين است که asus و توشيبا در بازار خوب خريداري مي‌شوند فارغ از اينکه توسط کدام شرکت پشتيباني شوند. البته حضور اين شرکت‌ها تاحدي براي بازار لازم است چرا که سرعت عمل آنها در معدود موارد از شرکت‌هاي کهنه‌کار بيشتر است و ما شاهد هستيم که آخرين محصولات جهاني ابتدا توسط آنها به بازار عرضه و سپس توسط نمايندگان اصلي به ايران وارد مي‌شوند.

اما منظور از محصولات شرکت محور محصولاتي هستند که تنها با نام شرکت ارائه دهنده آن نزد خريدار شناخته مي‌شوند. نمونه بارز اين محصولات بردهاي گيگابايت است که نزد اکثر خريداران با نام آواژنگ شناخته مي‌شوند. همچنين به عنوان نمونه ديگر مي‌توان به محصولات LG اشاره کرد که بدون نام ماديران در کنار آنها نزد خريدار اعتباري ندارند. ارزش برند محصولات ارائه شده توسط اين شرکت‌ها در بازار با ارزش برند نام خود آن شرکت‌ها نزد خريداران برابري مي‌کنند. اکنون به جرات مي‌توان گفت که ماديران به دليل اعتبار خوبي که نزد خريداران دارد اگر يک محصول گمنام را هم به بازار عرضه کند کاربران به آن اطمينان کرده و آن را خريداري مي‌کنند. اين قانون البته خوشبختانه درباره بسياري از شرکت‌ها مانند آواژنگ، سازگار، الماس (ويستا پخش رايانه)، سام سرويس و بسياري ديگر هم صدق مي‌کند. خصوصيت بارز اين شرکت‌ها اين است که گارانتي خوب آنها به خريدار جرات خريد محصولات ارائه شده توسط آنها را مي‌دهد.

مشتريان محصولاتي که توسط شرکت‌هاي محصول محور به بازار عرضه مي‌شوند يا کاربران خيلي مبتدي هستند که اصلا مفهوم گارانتي را نمي‌دانند و يا مشتريان خيلي حرفه‌اي هستند که محصول موردنظر خود را که بسيار هم جديد است نزد شرکت‌هاي مطرح پيدا نکرده و به سراغ اين شرکت‌ها مي‌روند. اما اکثر خريداران بازار از محصولات شرکت محور استفاده مي‌کنند و سعي مي‌کنند که گارانتي و خدمات پس از فروش را به عنوان يکي از اولويت‌هاي خريد خود مدنظر قرار دهند.

اين مشتريان حاضر هستند که قيمت بيشتري را پرداخت کنند ولي محصولي را که به خانه مي‌برند، محصول با اصالتي باشد. خوشبختانه هر چه که به جلو مي‌رويم حضور محصولات شرکت محور نسبت به محصولات ارائه شده توسط شرکت‌هاي محصول محور در بازار مي‌چربد و اين همان مفهوم حرفه‌اي‌تر شدن بازار سخت‌افزار ايران است. اين روند مي‌تواند براي شرکت‌هايي که تنها به عنوان يک تاجر به بازار نگاه مي‌کنند و بازار لوازم يدکي خودرو با بازار عرضه محصولات IT براي آنها تفاوتي ندارد زنگ خطري باشد. با اميد به روزي که در بازار شاهد هيچ کالاي قاچاق و بي‌اصالتي نباشيم.