|
دولت و چالشهاي پيش روي هدفمند كردن يارانهها
مدير عامل بانك توسعه صادرات گفت: سيستم بانكي در بسته سياستي - نظارتي سال آينده شرايطي را در نظر خواهد گرفت كه آثار منفي هدفمند كردن يارانهها امكان بروز و گسترش در كشور را نداشته باشند.

كورش پرويزيان در گفتوگو با خبرنگار اقتصادي باشگاه خبري فارس «توانا» در خصوص چالشهاي پيش روي دولت در اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها، اظهار داشت: توافق دولت و مجلس در اجراي تدريجي طرح هدفمند كردن يارانهها و مكانيزمهاي جبراني در نظر گرفته شده از جمله اقدامات مثبت اين طرح به شمار ميآيد و موارد مذكور شرايط را به گونهاي فراهم خواهد كرد كه بحران ناشي از تورم در اقتصاد به وجود نيايد.
* اجراي تدريجي هدفمند كردن نيازمند مكانيزم تعديلي بين درآمد و قيمت است
وي افزود: حتما درصدي تغييرات قيمتي در كالاها به وجود خواهد آمد اما در مقابل اين امر «درآمد» دولت نيز اضافه ميشود به همين دليل اين اقدام مكانيزم تعديل كنندهاي به حساب ميآيد كه شرايط موجود را بهتر از گذشته خواهد كرد. به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات همواره جراحيهاي بزرگ اقتصادي آثار خود را به جاي خواهد گذاشت و با وجود اينكه از طرح هدفمند كردن يارانه به عنوان يك انقلاب اقتصادي نام برده ميشود بايد تدابيري را براي ايجاد آمادگي مردم، دستگاهها و وزارتخانهها براي پذيرش اين طرح در نظر گرفت.
* تدوين بسته سياستي سال 89 متناسب با شرايط هدفمند كردن يارانهها
وي با اشاره به اينكه هدفمند كردن يارانهها در سيستم بانكي هم تاثير گذار خواهد بود، گفت: سيستم بانكي با تهيه سياستي _ نظارتي در سال 89، حتما ابزارها و روشهايي را براي تعديل و كاهش آثار سوء تورمي پيشبيني خواهند كرد. پرويزيان با بيان اينكه نرخ سود تسهيلات بانكي همواره با نرخ تورم در ارتباط بوده است، تصريح كرد: با كاهشي كه در نرخ سود به وجود آمده است و شرايط موجود و مكانيزمهاي قانوني پيشبيني شده، انتظار ميرود تغييرات جدي در نرخ سود تسهيلات به سمت بالا نداشته باشيم. اين فعال سيستم بانكي اضافه كرد: طبق برآوردها به گونهاي شرايط براي توليدكنندگان و صادركنندگان فراهم خواهد شد كه به مراتب بهتر از گذشته باشد. وي گفت: در برخي از موارد مكانيزمهاي جبران قيمت پول يا يارانههايي كمكي كه به برخي از بخشها پرداخت خواهد شد با تدابير سيستم بانكي قويتر ميشود.
* پيشبيني مكانيزم مبارزه با آثار منفي اين طرح در سيستم بانكي
به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات طبق پيشبينيهاي دولت، قرار شده در بخش گردشگري علاوه بر نرخ سود در نظر گرفته شده درصدي نيز به عنوان يارانه به آن بخش پرداخت شود و هماكنون اين دستور توسط بانكهاي عامل اجرا ميشود. پرويزيان با بيان اينكه دولت به بانكهاي عامل مبالغي را به عنوان يارانه كمك سود تسهيلات داده است، تصريح كرد: مكانيزمهاي لازم براي جلوگيري از آثار و تبعات منفي هدفمند كردن يارانهها در سيستم بانكي پيشبيني خواهد شد. مديرعامل بانك توسعه صادرات در خصوص وضعيت نقدينگي در زمان اجراي طرح هدفمند كردن يارانهها، بيان كرد: به دليل اينكه اعداد مربوط به ميزان نقدينگي واريزي به جامعه دقيق و كارشناس نيست زيرا قيمتها در آن مقطع مشخص نيست. وي افزود: حتي اگر به صورت فرضي هم بخواهيم در مورد نقدينگي آن زمان صحبت كنيم نميتوانيم رقم دقيقي را اعلام كنيم به عنوان مثال مشخص نيست كه در زمان اجراي لايحه هدفمند كردن يارانهها قيمت فوب خليج فارس به چه ميزان است. پرويزيان به نوسانات قيمت طلا و نفت اشاره و تصريح كرد: به دليل اينكه بعضي از نوسانات تابع قيمتهاي مختلفي است نميتوان به صورت دقيق در مورد قيمت ها و پول واريزي به جامعه در آن زمان صحبت كرد.
* بهبود فضاي كسبوكار از عواقب هدفمندكردن ممانعت ميكند
به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات ميزان يارانه پرداختي به دهكهاي مختلف در واقع به ميزان وصولي و نحوه تخصيص منابع بستگي دارد و شايد بحث مطرح شده در مورد بند 13 لايحه كه بين دولت و مجلس به وجود آمد به همين دليل بود. وي افزود: پيشبيني از يك سال قبل براي قيمتها غيرممكن است و به همين دليل دولت و مجلس در مورد بند 13 لايحه هدفمند كردن بحث ميكردند. پرويزيان در خصوص راهكارهاي ممكن براي كنترل نقدينگي به وجود آمده در زمان اجراي لايحه هدفمند كردن يارانهها، گفت: در صورتي كه فضاي توليد و اشتغال و كسب و كار در جامعه به گونهاي فعال باشد به راحتي ميتوان با عواقب و مشكلات لايحه هدفمند كردن يارانهها مقابله كرد. به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات در سالهاي گذشته هلدينگ بزرگ با مصارف بالا در اقتصاد وجود نداشت ولي هماكنون اين هلدينگها در اقتصاد ايران شكل گرفتهاند. وي با تاكيد بر اينكه نياز به نقدينگي هلدينگهاي مذكور بسيار بيشتر از سالهاي گذشته است، تصريح كرد: تاكنون اقتصاد ايران با شرايط هلدينگهاي مذكور تطبيق داده نشده است و در صورت تحقق اين امر و تامين نقدينگي هلدينگهاي بزرگ براي فعال كردن كسب و كار آنها ديگر نگراني زيادي به وجود نخواهد آمد. پرويزيان ادامه داد: در صورت محقق شدن مورد مذكور ديگر نگران چنداني از ورود حجم زياد نقدينگي به جامعه به وجود نخواهد آمد.
* اطلاع رساني صحيح مانع از افزايش نگرانيهاي مردم ميشود
وي با اشاره به اينكه رسانهها ميتوانند تاثير بسزايي در ايجاد آرامش در جامعه و از بين بردن نگراني هاي مردم از طبعات اجرايي لايحه هدفمند كردن يارانهها داشته باشند، اظهار داشت: اگر به صورت درست جزئيات لايحه هدفمند كردن به مردم اطلاعرساني شود و رفع نگراني شود، اجراي لايحه مسير عادي و منطقي خود را طي خواهد كرد. به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات بايد تمام مردم بايد اين آمادگي را داشته باشند و بپذيرند اين موضوع به حيات جمعي كشور ارتباط دارد و تمام تلاش خود را بر رسيدن به اين امر انجام دهند. وي گفت: هرچه اجراي لايحه هدفمند كردن با تاخير و طولاني انجام شود جراحي و عمل به مواد لايحه نيز سختتر خواهد شد.
* احتمال اتمام ذخاير ارزي كشور با تداوم روند فعلي
پرويزيان با اشاره به اينكه در صورتي كه يارانهها با وضعيت و شرايط فعلي به مردم پرداخت شود، تصريح كرد: در صورت ادامه اين روند ذخاير نفتي و ساير ذخاير درآمدي به اتمام ميرسد و به عنوان مثال ديگر نفتي نيز براي صادرات وجود ندارد كه پولي به حساب منافع ملي و ذخاير ارزي واريز شود. مديرعامل بانك توسعه صادرات خاطرنشان كرد: ممكن است در صورت ادامه وضعيت فعلي دولت به مرحلهاي برسد كه توان تامين هزينههاي خود را هم نداشته باشد و در اين صورت تمام جامعه دچار مشكل شود. وي گفت: در صورتي كه هرچه زودتر با مكانيزمهايي كه دولت و مجلس توافق كردهاند اين طرح به مرحله اجرا برسد و مسئولان و كارشناسان به اعمال درست اين طرح كمك كنند از به وجود آمدن بسياري از مشكلات در جامعه جلوگيري خواهد شد. پرويزيان با بيان اينكه در صورت عملي شدن موارد فوق ديگر انتظار تورمي شديد در جامعه نخواهيم داشت، خاطرنشان كرد: همچنين با در نظر گرفتن موارد مذكور اجراي اين طرح از ايجاد نگرانيها شديد در مورد تناقض اين طرح با ركود اقتصادي موجود در جامعه جلوگيري خواهد كرد.
* دولت بايد امكان نظارت و كنترل بر مراحل اجراي لايحه را داشته باشد
مديرعامل بانك توسعه صادرات ضمن تاكيد بر اينكه در صورت مصوب شدن لايحه هدفمند كردن يارانهها بايد بر اجراي درست اين طرح نظارت شود، گفت: در صورتي كه امكان مديريت دقيق مطلوب بر اين طرح همچنين دولت به اندازه كافي اختيار مديريت و پاسخگويي به نيازها و مشكلات طرح را داشته باشد، نتايج مفيد و خوبي در اقتصاد به وجود ميآيد. وي با ابراز اميدواري از نتايج مثبت طرح مذكور، گفت: اميد ميرود با اجراي هدفمند كردن به اقتصاد ملي و جامعه كمك شود تا مسايل اقتصادي بهتر از گذشته باشد. مديرعامل بانك توسعه صادرات اضافه كرد: هدفمند كردن يارانهها در واقع حكم راهي را دارد كه نميتوان انتظار داشت كه دولت در آينده بتواند فعاليتها و سرويسهاي اوليه را انجام دهد. پرويزيان گفت: به عنوان مثال براي تامين برق در يك كشور از طرفي بايد سرمايهگذاري شود به دليل اينكه مصرف برق به جمعيت، تعداد شهرها و كارخانهها بالا ميرود و از طرف ديگر ميتوان با فراهم كردن زمينه هم برق را توليد و هم صادر كرد.
* بخش خصوصي وارد طرحهاي زيانده نميشود
وي با بيان اينكه بخش خصوصي بايد براي سرمايهگذاري در زمينه صادرات برق وارد شود، اظهار داشت: بخش خصوصي هرگز در فعاليتها و امور زيان ده وارد نميشود زيرا اين بخش متولي جبران يارانه براي مردم نيست. پرويزيان ضمن تاكيد بر اينكه بخش خصوصي در اموري سرمايهگذاري ميكند كه از منابع خود سود اقتصادي ببرد، تصريح كرد: در حال حاضر در تمام دنيا الگوهايي در همين شرايط در حال فعاليت هستند و اين امر نيز نتايج مثبتي به همراه داشته است. وي ادامه داد: ظرفيتهاي اقتصادي ايران خيلي كمتر از كشورهاي خارجي نيست بلكه به عنوان مثال ظرفيت انرژي موجود در كشور به عنوان يك مزيت رقابتي نه نسبي براي رقابت به حساب ميآيد. به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات، توليد انرژي و نيروي انساني فعال در كشور به عنوان يك مزيت رقايت براي رقابت تلقي مي شود به همين دليل با توجه موارد مذكور بايد به سمتي حركت كنيم كه نواقص اقتصادي كمتر و نقاط قوت بيشتر شود.
* هدفمند شدن يارانهها حتما نتايج مثبتي بدنبال خواهد داشت
پرويزيان با تاكيد بر اينكه طرح هدفمند كردن حتما در جامعه جواب ميدهد و نتايج مثبتي را به همراه خواهد داشت، گفت: در صورت اجراي خوب و مديريت صحيح اين طرح حتما جواب ميدهد. وي با اشاره به اينكه اگر مكانيزمهاي تامين اجتماعي و پرداخت حقوق به افراد بيكار در سيستم تامين اجتماعي جاري شود بسيار ثمر بخش خواهد شد، تصريح كرد: با مكانيزم تامين اجتماعي ديگر هيچ فردي در جامعه بدون درآمد وجود نخواهد داشت و اين طرح در ساير كشورها نيز به اجرا گذاشته و نتايج مطلوبي به همراه داشته است. پرويزيان بيمعنا بودن يارانه در اقتصاد را غير منطقي دانست و تصريح كرد: يارانه حتما در اقتصاد وجود دارد و در بعضي از كشورهاي پيشرفته به بعضي از بخشهاي اقتصادي يارانههايي پرداخت ميشود بنابراين اين مطلب اصلا صحت ندارد.
* پرداخت يارانه نقدي به معني قطع كمك دولت نيست
وي با تاكيد بر اينكه پرداخت يارانه نقدي به اين معني نيست كه حتما تمام كمكهاي دولت حذف شود، خاطرنشان كرد: در ساختار اقتصادي دولت از يك طرف از درآمدها ماليات ميگيرد و به بعضي تحت عنوان ماليات منفي يا يارانه يا كمكهاي غيرنقدي كمكهاي موردي انجام ميدهد. پرويزيان افزود: بعضي از افراد نيز هستند كه اصلا توان اشتغال و كار كردن ندارند به همين دليل بايد از طرف دولت تامين مالي شوند و اين كار در تمام كشورها در حال انجام است. به گفته مديرعامل بانك توسعه صادرات، در كشوري مانند آلمان به افراد فاقد درآمد به جاي پرداختنقدي كوپن پرداخت ميشود لذا اين امر بسته به گروهها و افرادي كه شامل اين طيف ميشوند، است. پرويزيان تصريح كرد: به صورت عام مكانيزم تامين اجتماعي درآمد افرادي كه فاقد شغل و درآمد هستند را جبران ميكند. وي با اشاره به اينكه شرايط فعلي براي اجراي لايحه هدفمند كردن يارانهها مناسب است، اظهار داشت: در حال حاضر قيمت ها رشد شديد و شيب تندي ندارند و تغييرات شديد قيمتي در اقتصاد ديده نميشود بنابراين فضاي موجود بسيار مناسب است. مديرعامل بانك توسعه صادرات تصريح كرد: هماكنون آرامش در سطح قيمتهاي بينالمللي برقرار است و اين قيمتها به آرامي نوسان دارند؛ ولي اگر اين طرح در دورهاي انجام شود كه قيمتها نوسانات زيادي داشته باشند، تبعات منفي به دنبال خواهد داشت.
|